Velodrom ve Pist Yarışları

Bilindiği üzere bisiklet yarışlarını tek bir noktadan izlemek imkansızdır. Bunu bertaraf etmek için pist bisikletlerine özel oval bir şekile sahip, özel tesislere velodrom* adı verilir. Velodromların uzun kenarları düzken; kısa kenarlarının çeperleri açılı yapılmaktadır. Böylece dönüşlerde bisikletçilerin yüksek hızlarda savrulmaları veya kaymaları engellenmektedir. Velodromlar açık ve kapalı olmak üzere iki çeşidi bulunmaktadır. Yine aynı şekilde ahşap veya beton iki çeşit zemin malzemesinden inşa edilmektedir. Olimpiyat standardında bir velodromun pistinin iç çapı 250 metredir. Fakat Maltepe Velodrom gibi 400 metre uzunlukta olan pistler de mevcuttur. Olimpik bisiklet branşlarından biri olan pist bisikletinde değişik mesafe ve tarzlarda yarışlar gerçekleştirilmektedir.

*Not: Her ne kadar ‘veledrom’ olarak Türkçemize uyarlanmış olsa da ‘velodrom’ olarak yazmak ve okumak daha doğru geliyor.

Velodrom Bölgeleri – Çizgileri ve Anlamları

_44957123_velodrome_466x220

Mavi Alan(Cote’d Azur): Velodroma giriş ve çıkışların yapıldığı, yarış dışı alandır. Normalde velodrom pistinin altından bir alt geçit ile orta bölüme ulaşılmakta ve mavi bölgeden başlanmakta veya çıkılmaktadır. Fakat Maltepe’de bulunan velodromumuz dağ bisikleti parkuru ile kompakt yapıda olduğundan giriş ve çıkışlar içten değil dıştan gerçekleştirilmekte ve hızlı gelen bisiklet trafiğini tehlikeye sokmaktadır.

Siyah Çizgi: Velodromun uzunluğunun referans alındığı çizgidir. Olimpiyat standardında bir velodromun pistinin iç çapı 250 metredir. Fakat bazı velodromlar ve bizim Maltepe Velodrom 400 metredir. Sporcuların kullanmaya çalıştığı, optimum çizgi budur. Maltepe Velodrom’da siyah çizgi bulunmamaktadır. Bunun yerine kalın beyaz bir çizgi vardır.

Kırmızı Çizgi: ‘Sprinter çizgisi’ olarak da adlandırılmaktadır. Mavi alan bitimi ile kırmızı çizgi arasında kalan bölge(kulvar) otobanın sol şeridi gibi en hızlı bisikletliler tarafından kullanılmaktadır. Bu bölgede süren bir bisikletlinin önüne sadece sağ üst bölgeden geçilebilir.

Mavi Çizgi: Hızlı trafikle, yavaş trafiği ayıran bir başka çizgi de ‘mavi çizgi’ veya ‘stayers line’dır. Bu çizginin üstünde yavaş akan trafik mevcutken, altında daha hızlı akan trafik vardır. Maltepe Velodrom’da bu çizgi mavi değil sarıdır.

mayis_2016_irfan_108

 

Velodrom Kuralları

Velodromlarda tek bir yöne sürüş gerçekleştirilmekte olup, bu saatin tersi yöndedir. Velodromda gelişi güzel zigzaglar çizmek sürüş güvenliğini tehlikeye sokmaktadır; unutulmamalıdır ki o pistte sadece siz yoksunuz. Yukarıda da belirtilen çizgi ve bölgelere göre şerit seçilmelidir. Kask kullanmak gerekmektedir.

Maltepe Velodrom’da görmeye alıştığımız kiralık bisikletlerle girenler, arkasında çocuk koltuğuna oturttuğu çocuğu ile gelenler, tamamen sadece bir haftasonu 1-2 saatini ayırabilen insanların velodrom gibi antrenman odaklı sürüşler için kullanılan tesislerde özellikle de yarış bölgesi olarak adlandırdığımız mavi alan sonu(beyaz çizgi) ile kırmızı çizgi arasındaki bölgede gezi kıvamında dönmesini, olimpik yüzme havuzuna deniz yatağı ile gelen tatilci gibi görüyoruz. Bu yazdıklarımızın yanlış anlaşılmaması için şu açıklama ile devam edelim; herkesin bu tesisleri kullanma hakkı bulunmaktadır fakat bu tesisin bir antrenman pisti olduğu unutulmamalıdır. Yukarıda da belirttiğimiz gibi ya kırmızı çizginin üstünde ya da mavi bölgede, şerit değiştirilmeden sürülmesi gerekmektedir. Ama bizce sahil kenarındaki bisiklet yolunda sürmek bu tarz sürüşler için hem çok daha keyifli ve hem de manzaralı olacaktır.

img_4923

 

Pist Bisikleti

Pist bisikletleri, gücü yere direk iletilebilen, yol bisikletlerine göre daha esnemez(monokok karbon) kadrolar kullanılmaktadır. Fren tertibatları bulunmayan ve single speed olarak adlandırılan; teker döndükçe pedalı da döndüren(veya tam tersi) bir sistem mevcuttur. Suluk, sele altı çanta gibi aksesuarlar bulunmamaktadır. Yurtdışındaki birçok velodroma düşme tehlikesine karşı yol bilgisayarları(garmin) ve suluklar alınmamaktadır.

look-track-bikes

 

PİST YARIŞLARI

Pist yarışlarını genel olarak 3 ana başlıkta toplamak mümkündür. Bunlar; sprinte dayalı, dayanıklılığa dayalı ve bunların birleşimi olan kombine yarışlar mevcuttur.

SPRINTE DAYALI YARIŞLAR

Bireysel(Individual) Sprint

2 sporcunun toplam 3 tur yarıştıkları pist yarışı türüdür. Sürüşten çok taktiğin ön plana çıktığı bir türdür. Rakipler birbirlerinin arkasına saklanıp, rüzgardan korunarak enerji tasarufu sağlamak için durma noktasına yakın bir şekilde bisiklet üzerinde beklerler(standing).

Takım Sprint

Velodromun her iki düz noktasından aynı anda başlayan, 2 takımın sporcularının aynı yönde dönerek, her bir tur sonunda öndeki pist yarışçısının ayrılması esasına dayanan pist yarış türüdür. Erkekler 3 tur ve üç sporcu, kadınlar 2 tur ve iki sporcuyla yarışır.

Time Trial(Kilometer)

Erkekler için 1000 metre; kadınlar için ise 500 metreden oluşan ve en iyi zamanı elde edenin kazandığı pist yarışı türüdür.

Keirin

Japonya’da en popüler pist yarışı türüdür. ‘Derny’ adı verilen elektrikli motorsikletin arkasındaki 6-8 sporcunun sıralanmasıyla başlamaktadır. Toplam 8 turdan oluşan keirin yarışında derny, 25km/saat’lik hızla başlayıp birkaç turdan sonra 45km/saat hıza çıkmaktadır. Verilen tempo sonrası, son 2,5 tur kala motorsikletin pistten ayrılmasıyla sprint ve taktik mücadelesi başlamaktadır. Finiş çizgisini ilk geçen kazanmaktadır.

DAYANIKLILIĞA DAYALI YARIŞLAR

Bireysel Takip (Individual Pursuit)

Velodromun her iki düz noktasından aynı anda başlayan iki sporcunun aynı yönde dönerek birbirlerini ‘takip’ etmeleri esasına dayanmaktadır. Erkekler için 4000 metre; kadınlar için ise 3000 metre olan yarış mesafesi içinde bu mesafeyi ilk bitiren veya rakibini yakalayıp, geçen sporcu kazanmaktadır.

Takım Takip (Team Pursuit)

Bireysel takip yarışının takımca yapılan versiyonudur. Velodromun her iki düz noktasından aynı anda başlayan 2 takımın sporcularının aynı yönde dönerek birbirlerini ‘takip’ etmeleri esasına dayanmaktadır. Takımlar erkekler için 4; kadınlar için 3 kişiden oluşmaktadır. Bitiş çizgisinden geçen üçüncü bisikletlinin zamanı esas alınmaktadır. Erkekler için 4000 metre; kadınlar için ise 3000 metre olan yarış mesafesi içinde ya ilk bitirmek ya da rakibini yakalayıp, geçerek kazanılmaktadır.

Puan Yarışı (Points Race)

Toplu çıkışla beraber her 10 turda bir sprint kapısından geçen ilk 4 sporcu sırasıyla 5-3-2-1 puan; son turda ise sprint puanlarının çift katı bisikletçilerin hanesine eklenmektedir. Tur bindirme durumunda ise 20 puan kazanılmaktadır. Puan yarışında erkekler 40 km; kadınlar ise 25 km mesafelerde yarışırlar.

Madison

Madison, ismini ilk Madison Square Garden(New York’da bir arena)’dan alan pist bisikletinde bir takım yarışıdır. “Amerikan yarışı” olarak da bilinmektedir. 2 sporcudan oluşan takımlar toplam mesafenin birer bölümünü bireysel olarak katettikten sonra, takım arkadaşını eliyle çekip ileriye doğru iter ve ittikten sonra yukarıda da bahsi geçen mavi çizginin üstünde dinlenmeye geçer. Takımlar genelde 2 kişidir fakat bazen 3 de olabilir. Madison pist yarışında amaç en fazla turu atan takım olmaktır. Bu pist yarışı önceleri 6 gün kadar sürerken şimdilerde bu süre 30-60 dakikaya düşürülmüştür. Madison pist yarışı 2000-2008 yılları arasında yaz olimpiyatlarının bir parçasıydı ama 2012 Londra Olimpiyatları’ndan önce bu tür kaldırılmıştır.

Scratch

Pist bisikleti, tüm yarışçıların başlangıç çizgisinden itibaren birlikte başladığı ve amacı belirli tur sayısından sonra ilk olarak çizgiyi geçen yarışmacının birinci olduğu bir yarıştır. Bu yarışta ara puan veya sprint yoktur. Elit erkekler için 15 kilometre; elit kadınlar için 10 kilometredir. Kısa mesafelerde ise erkekler 10 kilometre; kadınlar 7,5 kilometre mesafeler de kullanılmaktadır.

KOMBİNE (SPRINT VE DAYANIKLILIK) YARIŞLAR

Omnium Yarışları

Sprinte ve dayanıklılığa dayalı pist yarışlarını içeren, tek bir yarış adı altındaki toplam 6 farklı yarışın bir arada yapıldığı pist yarışı türüdür. Tüm yarışlardan topladığı puana göre sıralama yapılmaktadır. Yarış toplam 2 gün sürmektedir. Bunlar;

1.Scratch

2.Bireysel Takip (Individual Pursuit)

3.Eleme (Elimination Race)

4.Zamana Karşı (Time Trial)

5.Flying Lap

6.Puan Yarışı (Points Race)

Eleme ve flying lap hariç diğer pist yarışı türlerini yukarıda açıklamıştık.

Eleme (Elimination Race)

Bir başka adı ‘Miss and out’ olan bu yarış türünde, ilk sıralama(yer tutma) turundan sonra her tur finiş çizgisini son sırada geçen sporcunun elenmesine dayalı yarış türüdür.

Flying Lap

Zamana karşı yarışının daha da kısaltılmış halidir. Sadece 250 metre yani 1 tur en iyi zaman hedeflenmektedir.

About Author

hakan özdemir
demirfx


Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir